![]() |
|
Zdjęcia: Leszek Bielecki [LB], Piotr
Mikołajczuk [PM], Ewa Miłaczewska [EM], Tomasz Pietryszek [TP] Tekst i przygotowanie poglądowych tablic: Ewa Miłaczewska All on this website (c) by Leszek Bielecki |
![]() Data publikacji 6 XII 2008r. |
Świat ważek, część I - Budowa ważki
Ważki - to bardzo
"stare" istoty. Pojawiły się na Ziemi około 300
milionów lat temu. Są wprawdzie owadami o cechach
pierwotnych, lecz
ich doskonałe przystosowanie do życia musiało nastąpić błyskawicznie,
gdyż już w późnym karbonie były "władcami przestworzy". Prowadzą
drapieżny tryb życia, mając do tego znakomicie przystosowane ciało. Ich
głowa wyposażona jest w bystre oczy, które natychmiast dostrzegają
ofiarę lub przeciwnika i silne żuwaczki, które natychmiast się z nimi
rozprawiają. Pokryte kolczastymi wyrostkami nogi doskonale przytrzymują
schwytaną zdobycz. Skrzydła pozwalają na niezwykle szybkie
przemieszczanie się zarówno do przodu jak i do tyłu, co gwarantuje
sukces zarówno w pościgu jak i ucieczce. Ważka potrafi również zawisnąć
nieruchomo w powietrzu, jest to wygodne podczas obserwacji. Ważki
poruszają się szybko i bezgłośnie, są niezwykle skuteczne jako
drapieżniki, a przy tym pełne urody i gracji. Stąd pewnie stały się
obiektem fascynacji, nie tylko naszej, ale i wielu artystów - zwłaszcza
w okresie secesji, kiedy były ulubionym elementem dekoracyjnym. |
Ciało ważki składa się
z trzech głównych części: głowy, tułowia i odwłoka.
Te same części występują u form doskonałych imagines i u form larwalnych
we wszystkich etapach ich rozwoju. Poszczególne organy ważki możemy oglądać przewijając stronę po kolei, lub szybciej - klikając w napisy: Głowa cephalon (caput), Tułów thorax, Odwłok abdomen, co pozwoli przejść od razu do organów położonych w danej głównej części ciała. Ciekawym tematem jest Zabarwienie ważek. W niniejszym opracowaniu ograniczam się do morfologii, czyli do opisu organów widocznych na zewnątrz ciała. Opis układów pokarmowego, nerwowego czy krwioobiegu pozostawmy dociekliwym do samodzielnego studiowania. Tam, gdzie to możliwe przytaczam nazwy łacińskie wyróżnione kursywą, a w przypadku nazw organów również czarnym kolorem. |
|
Budowa ciała ważki na przykładzie pałątki
małej Lestes virens 1 - skrzydła alae (l.p. ala) 2 - odnóża pedes (l.p. pes) |
![]() ( foto EM ) - kliknij zdjęcie, aby powiększyć |
Budowa ciała larwy ważki na przykładzie larwy
łątki dzieweczki Coenagrion puella 1 - czułki antennae (l.p. antenna) 2 - odnóża pedes 3 - zawiązki skrzydeł 4 - skrzelotchawki |
![]() ( foto EM ) - kliknij zdjęcie, aby powiększyć |
* * *
Przygotowując tę
stronę przejrzałam kilkanaście tysięcy zdjęć, moich i kolegów
przesyłających zdjęcia dla witryny "Mój Staw". Tygodniami szperałam w
internecie poszukując jeszcze lepszych zdjęć. W końcu zdecydowałam, że
powinnam opierać się głównie o materiały własne i dotychczasowych
korespondentów. Prezentowane na tej stronie zdjęcia nie są idealne pod
względem
jakości, lecz ważniejsze jest, aby pokazywały to, o czym się mówi, niż
były doskonałe technicznie. Korzystałam z doskonałych książek wymienionych już na stronie Literatura ważkowa. Były to:
|
* * *
W bliskiej przyszłości
przewiduję opracowanie drugiej części "Świata ważek", czyli opis
niektórych
zachowań ważek. Mam już zgromadzony niemal kompletny materiał
zdjęciowy, co zapewne jest połową sukcesu. |
* * *
No i co mam właściwie napisać... Brak mi słów!!! Absolutnie genialne
opracowanie - chyba jedyne takie w polskim internecie i pewnie
jedno z nielicznych w europejskim.
Dumny jestem, że kiedyś Ewę zaraziłem ważkami.... Ale dziś aż wstyd mi
się do tego przyznawać, gdy widzę jakie szczyty osiągnął uczeń.
Gratuluję Ewo i po prostu: dziękuję!
Wszystkie zdjęcia, jakie pokazuję na tej stronie są zrobione ważkom żywym, a ważki złapane zostały wypuszczone na wolność po sfotografowaniu. |