Zdjęcia: Jarosław Wenta
Tekst: Ewa
Miłaczewska
All on this website (c) Leszek Bielecki
|
Data powstania strony 21 XI 2009r.
Data ostatniej modyfikacji 21 XI 2009r. |
Smaglec ogonokleszcz (mniejszy)
Onychogomphus
forcipatus
To ważka spotykana głównie w Karpatach (do
wysokości 1000 m) oraz na Pomorzu i Mazurach. W pozostałej części kraju
występuje w rozproszeniu, w niewielkich populacjach. Tym większą radość
sprawił mi Jarosław Wenta przysyłając
swoje zdjęcia robione na stanowiskach karpackich.
W Polsce występuje
tylko jeden gatunek rodzaju smaglec Onychogomphus.
Jest
to
Onychogomphus forcipatus.
Jego
dotychczasowa
polska
nazwa
-
mniejszy
-
nie
miała
sensu, bo nie
było drugiego - większego.
Powrócono do nazwy ludowej - ogonokleszcz - co uzasadnione jest
wyjątkowym kształtem narządów analnych samców.
Smaglec ogonokleszcz jest ważką średniej wielkości. Długość jego ciała
osiąga 50 mm, a rozpiętość skrzydeł nie przekracza 65 mm. To bardzo
efektowna żółto-czarna ważka.
|
Smaglec ogonokleszcz
lubi takie same miejsca, jak
gadziogłówki (należy z resztą do tej samej rodziny gadziogłówkowate Gomphidae), lecz
woli
mniejsze,
śródleśne
rzeki,
strumienie,
potoki,
a
nawet
jeziora
przepływowe.
Spotyka
się go od czerwca do końca sierpnia.
|
Zdjęcia O.forcipatus
przysłał Jarosław Wenta z Zakopanego. Fotografował smaglce w różnych
miejscach w Pieninach i Beskidach.
Obok - szlak turystyczny na górze Czerszla w pasie granicznym. To
Beskid Niski w rejonie Krempnej, a nawet bliżej miejscowości Huta
Polańska. Tu fotografowana była samica O.forcipatus. W pobliżu autor zdjęć
nie widział żadnej wody, były tylko źródła, ale - jak wiemy - ważki
często
polują z dala od wody.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_PP1010178a.jpg) |
Okolica miejscowości Rozdziele koło Limanowej.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1160243.jpg) |
Zdjęcie wykonane w Falsztynie nad Jeziorem
Czorsztyńskim - widok na przeciwległy brzeg z ruinami zamku w
Czorsztynie.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1610941a.jpg) |
Samiec male
9 lipca 2007 roku, okolice miejscowości
Rozdziele na północ od Limanowej.
Samiec O.forcipatus
siedział na kamieniach na szlaku. To dobrze widoczna, jaskrawa -
żółto-czarna ważka. Na końcu odwłoka ma charakterystyczne
narządy analne.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1160435a.jpg) |
Charakterystyczny jest także rysunek na górnej
powierzchni tułowia i odwłoka.
Odwłok jest przewężony na przestrzeni segmentów 3-6.
Żyłki skrzydeł i pterostigmy są czarne. W trójkącie analnym występują
trzy komórki.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1160431obr.jpg) |
Tego smaglca Jarosław Wenta sfotografował 27
lipca 2008 roku w Pieninach, a dokładnie koło wsi Falsztyn na północny
zachód od położonego nad samym zalewowym Jeziorem Czorsztyńskim zamku w
Niedzicy. Ważka także siedziała na kamienistej drodze.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-5_JW_P1390695.jpg) |
Na powiększeniu fragmentu powyższego zdjęcia
widzimy w całej krasie uzasadnienie nazwy - ogonokleszcz. Czarne
narządy analne samca mają kształt potężnych kleszczy. Ostatnie trzy
segmenty odwłoka są wyrażnie szersze, a także wyposażone w "ząbki" po
bokach.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1390695f.jpg) |
Na tym zbliżeniu widzimy zielone, w
charakterystyczny dla gadziogłówkowatych sposób
rozstawione oczy. Tył głowy jest czarny. Warto też zapamiętać rysunek
na górnej powierzchni śródtułowia. Nogi ważki są czarne.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_P1390695ff.jpg) |
Samica
female
Samica O.forcipatus
fotografowana była, jak już wspomniano na wstępie w Beskidzie Niskim w
okolicy Krempnej i Huty Polańskiej. Było to 24.07.2009 r., dzień był
upalny, słoneczny i bezwietrzny.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_PP1010189.jpg) |
Lekkie zbliżenie i skrzydła ważki zaczynają
się unosić w gotowości do lotu. Moment później już było po wszystkim.
Widzimy, że odwłok samicy jest szerszy niż u samca, nie ma widocznych
przewężeń ani rozszerzeń.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_PP1010187f.jpg) |
Na powiększeniu widać charakterystyczny
żółto-czarny rysunek na boku tułowia oraz zielone oczy i żółte czoło
ważki.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-05_JW_PP1010189fr2.jpg) |
Odwłok samicy zakończony jest niewielkimi,
żółtymi narządami analnymi, na ostatnich segmentach nie ma rozszerzenia
ani ząbków po bokach.
|
![](z/wazka_smaglec_ogonokleszcz/s2009-11-04_JW_PP1010189fr1.jpg) |
* * *
Doskonałe fotografie Jarosława
Wenty z Zakopanego pozwoliły nam poznać następny gatunek ważki, którego
dotąd nikt z nas nie zaobserwował w okolicach, w których zbieramy
materiały zdjęciowe. Serdecznie gratuluję i bardzo dziękuję.
|
Wszystkie zdjęcia
jakie
pokazuję na moich stronach są
robione ważkom żywym i nie złapanym. |
|
![](./cgi-bin/stat_generator.cgi?2151XSmaglec_ogonokleszcz)
![Valid HTML 4.01 Transitional](http://www.w3.org/Icons/valid-html401)
Ta strona spełnia standardy kodu HTML 4.01 Transitional